Modellen zoals Insights Discovery, MBTI (Myers-Briggs) en DISC worden veel gebruikt in coaching, HR en teamontwikkeling. Ze beloven inzicht in jezelf en anderen, maar roepen soms ook weerstand op.

Kleuren- en persoonlijkheidsmodellen proberen menselijk gedrag te vertalen naar overzichtelijke categorieën. Het doel is steeds hetzelfde: begrip creëren. Begrip over jezelf, over hoe je communiceert en bijgevolg samenwerkt. 

Daarnaast geven modellen ook een gemeenschappelijke taal. Zo kan het teams helpen om verschillen in gedrag bespreekbaar te maken zonder te oordelen: “Dit botst niet omdat iemand lastig is, maar omdat onze voorkeuren verschillen.” Iets waar iedereen waarde in ziet als het gaat om samenwerking, toch?

Maar wat als deze kleuren leiden tot hokjesdenken?

Het gevaar schuilt erin dat we te veel vasthouden aan de categorieën die gedefinieerd worden. Of het nu gaat om types, of een combinatie van kleuren. Uitspraken als “Ah, maar jij bent ne gele hé”, creëren stereotypering en tunnelvisie waar we juist openheid naar ieders gedrag willen stimuleren. Hierdoor wordt gedrag en persoonlijkheid als iets statisch gezien, in plaats van contextueel benaderd. Dit benadrukt hoe belangrijk het is om met persoonlijkheidsmodellen en tools met voorzichtigheid om te gaan.

Lumina Spark als antwoord

We gooien nog een model boven op de stapel. Lumina Spark. 

Een model dat voor ons toch net dat tikkeltje meer diepgang brengt dan alle andere modellen op de markt. De sterkte? Het model focust op de ontwikkeling van een individu en zet hiertoe context voor op. Het gedrag wordt gemeten en gedefinieerd in aspecten en eigenschappen waarbij elk van deze naast elkaar, maar niet tegenover elkaar staan. Het meet dus gedrag op een continuüm: iedereen bezit elk aspect in meer of mindere mate. Zo kan je bijvoorbeeld tegelijk hoog scoren op extraversie én introversie. Dit noemen ze een paradox. 

Lumina Spark is geen statisch profiel dat zegt wie je bent, maar een dynamisch gedragsprofiel dat toont hoe je beweegt, keuzes maakt en kunt groeien. Het meet gedrag in drie contexten – het natuurlijke zelf, het dagelijkse zelf en het gedrag onder druk. Daardoor ontstaat een realistisch en dynamisch beeld van hoe iemand zich aanpast aan situaties en verwachtingen.

Het natuurlijke zelf weerspiegelt je aangeboren sterktes: kwaliteiten die vanzelf gaan en weinig moeite kosten. Je dagelijkse gedrag laat zien hoe je je aanpast aan situaties en aan je huidige realiteit. Je overbelaste gedrag, of gedrag onder druk, toont welk gedrag naar voren komt wanneer je een sterkte te sterk inzet, iets wat zich vaak manifesteert bij stress of hoge druk.

Door de verschillen tussen je natuurlijke zelf en je dagelijkse zelf te onderzoeken, ontstaat inzicht in mogelijk aangeleerd gedrag en onbenut potentieel: eigenschappen of energieën die van nature aanwezig zijn, maar die vandaag nog minder tot uiting komen.

Dit biedt ruimte voor gesprek, coaching en bovenal persoonlijke groei. Niet alleen op individueel niveau maar ook in teams. En van daaruit heb je oneindig veel aanknopingspunten… denk maar aan jobcrafting. 

Het allerbelangrijkste… 

Laten we vooral meenemen dat individuen niet te herleiden zijn tot één kleur of type, wel een verzameling van eigenschappen die afhankelijk van de context meer of minder tot uiting komen. Als modellen worden gebruikt als startpunt voor gesprek en reflectie kunnen ze enorm waardevol zijn. Als ze worden gebruikt als eindpunt, dan beperken ze de groei. Laat ze helpen oriënteren en begrijpen, niet definiëren. 

Aan de slag met Lumina Spark in jouw organisatie? 

Bij Collectief mochten we al heel wat individuen en teams doen groeien. Of het nu gaat om elkaar beter leren kennen (verder dan de babbel over de wekelijkse padel), team dynamieken aan het licht brengen of de pijnpunten in communicatie aanpakken. 

Niet alleen in het kader van teamontwikkeling maar ook voor organisatie of teamgroei en coaching zetten we Lumina Spark in. Wie of wat heeft je team nodig en waarom? Waardoor lijken een team of enkele individuen te onderpresteren? En wat motiveert een medewerker nu écht?

Benieuwd naar hoe we eerder aan de slag gingen bij BeBold? Lees meer in deze case. 

Ook aan de slag met Lumina Spark in jouw team of organisatie? Lees hier meer over ons traject Verbindend Samenwerken. We steken graag de koppen samen om een aanbod op maat uit te werken.